Een klein bedrag ontvangen van een vriend of bitcoin bewaren voor later: het lijkt dezelfde handeling, maar het stelt andere eisen aan je digitale portemonnee. Voor regelmatig gebruik zoek je misschien vooral gemak. Bij een groter bedrag wil je extra aandacht besteden aan beveiliging en herstel.
Een Bitcoin wallet kiezen begint daarom niet bij een app, maar bij twee vragen: wat wil je ermee doen en wie gaat de toegangssleutels beheren? Dat tweede punt maakt meer verschil dan de naam of het uiterlijk van de wallet.
Hier lees je welke mogelijkheden je hebt, hoe je een passende keuze maakt en waarop je moet letten bij het aanmaken.
Dit artikel is uitleg, geen financieel advies. Beleggen in crypto kent hoge risico’s; je kunt je inleg verliezen.
Wat zit er eigenlijk in een Bitcoin wallet?
Een wallet is een digitale portemonnee waarmee je bitcoin ontvangt, verstuurt en beheert. Toch zitten de munten niet letterlijk in die portemonnee. Ze staan op de blockchain, het digitale transactieregister van Bitcoin.
Wat je wallet wel bevat, zijn sleutels die toegang geven tot je bezit. Denk aan een sleutelbos: daarin zit niet je huis, maar wel de mogelijkheid om binnen te komen.
Voor het ontvangen gebruik je een ontvangstadres. Dat kun je delen. Wil een vriend je bitcoin sturen, dan geef je hem dit adres.
Daarnaast is er een private sleutel, een geheime toegangscode waarmee transacties worden ondertekend. Die ondertekening bewijst dat je over de bitcoin mag beschikken, zonder de sleutel zelf te tonen. Deze sleutel houd je geheim.
De software leest de blockchain om je saldo en transacties te tonen. Bij een betaling stuurt de wallet de ondertekende transactie naar het netwerk. Miners, deelnemers die transacties in nieuwe blokken opnemen, verwerken die vervolgens.
Eerst kiezen: zelf beheren of uitbesteden?
De belangrijkste keuze gaat over verantwoordelijkheid. Beheer je zelf de sleutels, of laat je dat aan een dienst over?
Zelf de sleutels beheren
Bij self-custody, oftewel zelfbeheer, beheer je zelf de toegang tot je bitcoin. Daar hoort ook de verantwoordelijkheid voor een veilige back-up bij.
Een belangrijk onderdeel is de seed phrase, ook wel herstelzin genoemd. Daarmee kun je de toegang herstellen. Bewaar deze veilig offline, dus niet als screenshot of in een notitie-app.
Stel dat je apparaat verloren gaat. Dan is je back-up essentieel. Raak je zowel je toegang als de benodigde sleutels of herstelzin kwijt, dan kun je je tegoed permanent verliezen. Een verloren herstelzin kun je niet simpelweg opnieuw laten instellen zoals een vergeten wachtwoord.
Een exchange beheert de sleutels
Bij een custodial wallet beheert een andere partij de sleutels. Een exchange, een platform waarop je crypto kunt verhandelen, kan die rol vervullen.
Dat is iets anders dan zelf de toegang beheren. Je bent afhankelijk van de beveiliging en het voortbestaan van de aanbieder. Een hack of faillissement kan je tegoed in gevaar brengen.
Een concreet voorbeeld is de ondergang van Mt. Gox in 2014. Het platform meldde destijds dat 850.000 BTC ontbraken; later werden daarvan 200.000 BTC teruggevonden. Een saldo op een handelsplatform zien betekent dus niet dat je zelf de sleutels in handen hebt.
Welke vorm past bij je gebruik?
Naast de vraag wie de sleutels beheert, kies je hoe je de wallet gebruikt. Die keuzes hangen samen, maar zijn niet hetzelfde.
Een softwarewallet voor regelmatig gebruik
Een softwarewallet gebruik je als programma of app. De meeste zijn gratis te downloaden.
Wil je bijvoorbeeld af en toe bitcoin ontvangen en weer versturen, dan is dit een optie om te bekijken. Let daarbij niet alleen op gebruiksgemak, maar ook op sleutelbeheer en herstelmogelijkheden.
Software kan doelwit zijn van malware, oftewel schadelijke programma’s, en andere aanvallen. Gebruik je wallet daarom niet op openbare computers of werkcomputers. Een gratis download maakt beveiliging niet minder belangrijk.
Een hardwarewallet voor grotere bedragen
Een hardwarewallet is een fysiek apparaat voor het beheren van je sleutels. Het bewaart de private sleutels afgeschermd en ondertekent transacties op het apparaat, zodat die sleutels niet op je computer of telefoon hoeven te staan. Anders dan bij de meeste softwarewallets betaal je voor de aanschaf.
Voor grotere bedragen of bewaren op lange termijn kun je deze mogelijkheid overwegen. Bijvoorbeeld wanneer je bitcoin wilt aanhouden en niet regelmatig wilt versturen.
Ook een apparaat biedt geen absolute veiligheid. Het kan defect raken of zoekraken. Daarnaast blijven softwarefouten, scams en andere aanvallen risico’s. Een hardwarewallet vervangt dus geen veilige back-up of zorgvuldige controle van een betaling.
Verschillende doelen apart houden
Niet alles hoeft in dezelfde portemonnee te staan. Je kunt je crypto over meerdere wallets en doelen spreiden.
Denk aan een aparte wallet voor regelmatige betalingen en een andere voor langer bewaren. Zo maak je per doel een bewuste keuze.
Daar staat een praktische verantwoordelijkheid tegenover: je moet de toegang en back-ups van elke wallet zorgvuldig beheren. Meer portemonnees helpen niet als je het overzicht verliest.
Een wallet aanmaken en veilig beginnen
De precieze schermen verschillen per aanbieder. De belangrijkste voorbereidingen blijven hetzelfde.
Bepaal je doel voordat je begint
Bedenk welk bedrag je wilt beheren en hoe vaak je transacties verwacht te doen. Kies vervolgens een type dat daarbij past.
Een klein bedrag om het ontvangen en versturen te leren vraagt om een andere afweging dan een groter tegoed voor de lange termijn. Bepaal ook vooraf of je zelf de sleutels wilt beheren.
Regel direct de beveiliging
Maak bij zelfbeheer meteen een veilige offline back-up van je herstelzin. Stel dit niet uit totdat er iets misgaat.
Gebruik sterke, unieke wachtwoorden. Activeer waar mogelijk tweestapsverificatie, ook wel 2FA genoemd. Daarmee voeg je een extra controlestap toe bij het inloggen. Gebruik daarnaast een apart e-mailadres voor crypto.
Blijf alert op phishing: misleidende berichten of websites waarmee oplichters je gegevens proberen te bemachtigen. Een verzoek om je geheime sleutel of herstelzin te delen moet direct alarmbellen laten rinkelen.
Controleer voordat je verstuurt
Controleer altijd het volledige ontvangstadres en het netwerk waarover je verstuurt, ook wanneer je een QR-code gebruikt. Heeft je hardwarewallet een eigen scherm, controleer het adres dan ook daarop.
Overweeg bij een groot bedrag eerst een kleine testtransactie. Daarmee kun je controleren of de betaling op de bedoelde plek aankomt voordat je meer verstuurt.
Deze controle is geen formaliteit. Een betaling naar een verkeerd adres of via een verkeerd netwerk kan onherstelbaar zijn. Een bevestigde bitcointransactie is niet terug te draaien.
Wat kost het gebruik?
Maak onderscheid tussen de kosten van de wallet en die van een transactie.
De meeste softwarewallets zijn gratis te downloaden. Een hardwarewallet kost geld bij aanschaf. Daarnaast betaal je netwerkkosten wanneer je een transactie op de blockchain uitvoert.
Die transactiekosten fluctueren sterk. Ze hangen af van de ruimte die de transactie in een blok inneemt en van de drukte op het netwerk, niet rechtstreeks van het bedrag dat je verstuurt.
Een hoger bitcoinbedrag betekent dus niet automatisch hogere netwerkkosten. Controleer de getoonde kosten voordat je een betaling bevestigt.
Gemiddeld ontstaat er elke tien minuten een nieuw blok. Dat betekent niet dat jouw betaling binnen tien minuten wordt bevestigd: bij drukte of een lage transactievergoeding kan het langer duren.
Veelgestelde vragen
Welke Bitcoin wallet is geschikt voor beginners?
Dat hangt af van je doel, het bedrag en hoeveel verantwoordelijkheid je zelf wilt dragen. Een softwarewallet is een optie voor regelmatig gebruik. Voor grotere bedragen of langere bewaring kun je een hardwarewallet overwegen. Controleer altijd wie de sleutels beheert.
Is een Bitcoin wallet aanmaken gratis?
De meeste softwarewallets kun je gratis downloaden. Voor een hardwarewallet betaal je aanschafkosten. Bij transacties op de blockchain betaal je daarnaast netwerkkosten, ook als de software zelf gratis is.
Is een exchange-account hetzelfde als een eigen wallet?
Niet als de exchange de sleutels beheert. Je gebruikt dan een custodial dienst en bent afhankelijk van die partij. Bij zelfbeheer draag je zelf de verantwoordelijkheid voor de sleutels en de back-up.
Wat gebeurt er als ik mijn herstelzin kwijtraak?
Als je ook je toegang verliest en geen bruikbare sleutels of back-up meer hebt, kan je tegoed permanent verloren zijn. Een herstelzin kun je niet laten resetten. Bewaar deze daarom veilig offline.
Kan ik een verkeerde bitcoinbetaling terughalen?
Bevestigde bitcointransacties zijn onomkeerbaar. Controleer daarom het adres, het netwerk en de kosten voordat je bevestigt. Stuur bij een groot bedrag eventueel eerst een kleine testbetaling.
