Stel, je maakt een bankoverschrijving. Dan verwacht je dat iemand controleert of je wel genoeg saldo hebt, en dat dezelfde euro niet per ongeluk twee keer wordt uitgegeven. Bij Bitcoin werkt dat ook, maar dan zonder bank of centrale partij die alles bijhoudt.
Daar komt mining in beeld.
Mining is het proces waarmee nieuwe Bitcoin ontstaan en waarmee transacties op het netwerk worden gevalideerd. Het is dus niet alleen “nieuwe munten maken”, maar ook een manier om het systeem draaiend te houden. In dit artikel lees je stap voor stap hoe mining bij Bitcoin werkt, waarom miners puzzels oplossen, hoe beloningen werken en waarom er zoveel aandacht is voor energieverbruik.
Dit artikel is uitleg, geen financieel advies. Beleggen in crypto kent hoge risico’s, je kunt je inleg verliezen.
Wat is mining bij Bitcoin?
Mining is een mechanisme binnen Bitcoin dat twee dingen doet.
Ten eerste komen er via mining nieuwe Bitcoin bij. Ten tweede worden transacties gecontroleerd en verwerkt op het netwerk. Dat gebeurt zonder centrale autoriteit. Er is dus geen bedrijf, bank of overheid die beslist welke transacties geldig zijn. Bitcoin werkt decentraal.
De techniek die hiervoor wordt gebruikt heet Proof-of-Work, vaak afgekort als PoW. Dat is de methode waarmee miners bewijzen dat ze rekenwerk hebben geleverd om een nieuw blok aan de blockchain toe te voegen.
Je kunt het vergelijken met een wedstrijd. Meerdere deelnemers proberen tegelijk dezelfde puzzel op te lossen. Wie als eerste de juiste oplossing vindt, mag het volgende blok toevoegen en krijgt daarvoor een beloning.
Hoe werkt bitcoin mining stap voor stap?
Om te begrijpen hoe bitcoin mining werkt, is het handig om het proces op te delen in losse stappen.
Miners gebruiken gespecialiseerde computers. Die computers verzamelen transacties die klaarstaan in de mempool. De mempool kun je zien als een soort wachtruimte voor transacties die nog niet in een blok zijn opgenomen.
Vervolgens bundelt een miner die transacties in een blok.
Daarna begint het rekenwerk. De miner probeert een cryptografische puzzel op te lossen. Concreet zoekt de computer naar een zogenaamde nonce die zorgt voor een geldige hash. Dat klinkt technisch, maar je kunt het simpel zien als heel veel pogingen doen tot de uitkomst aan de regels voldoet.
De eerste miner die die juiste combinatie vindt, mag het blok toevoegen aan de blockchain.
Gemiddeld gebeurt dat elke 10 minuten.
Een eenvoudig voorbeeld helpt. Stel dat er veel Bitcoin-transacties wachten op verwerking. Miners pakken die transacties uit de mempool, stoppen ze in een blok en gaan rekenen. De miner die als eerste de juiste oplossing vindt, voegt dat blok toe. De transacties in dat blok zijn dan verwerkt.
Waarom moeten miners een puzzel oplossen?
Die puzzel is de kern van Proof-of-Work.
Het idee is dat het toevoegen van een blok moeite kost, in de vorm van rekenkracht. Daardoor is er geen centrale partij nodig om te bepalen wie een blok mag toevoegen. Het netwerk laat dat afhangen van aantoonbaar geleverd werk.
Dat maakt mining tot een decentraal mechanisme. In plaats van te vertrouwen op één beheerder, vertrouwt Bitcoin op regels en op het werk dat miners verrichten.
Wat krijgen miners als beloning?
Miners krijgen twee soorten beloningen.
De eerste is de block reward. Dat is een vast bedrag aan nieuwe BTC dat ontstaat wanneer een blok wordt toegevoegd. De tweede beloning bestaat uit transactiekosten. Dat zijn vrijwillige toeslagen die gebruikers kunnen toevoegen voor snellere verwerking van hun transactie.
De totale opbrengst voor een miner bestaat dus uit nieuwe Bitcoin plus transactiekosten.
De huidige block reward is, in mei 2026, 3.125 BTC per blok.
Een concreet voorbeeld. Stel dat een miner een nieuw blok vindt. Dan ontvangt die miner de vaste block reward van 3.125 BTC. Daarnaast krijgt de miner ook de transactiekosten van de transacties die in dat blok zijn opgenomen.
Wat is de halving?
De halving is een vast moment waarop de block reward wordt gehalveerd.
Dat gebeurt elke 210.000 blokken, ongeveer eens in de vier jaar. Het doel daarvan is schaarste te behouden en inflatie tegen te gaan.
De reeks halvings laat dat goed zien. In 2012 ging de beloning van 50 naar 25 BTC. In 2016 van 25 naar 12,5 BTC. In 2020 van 12,5 naar 6,25 BTC. In april 2024 vond de vierde halving plaats, van 6,25 naar 3,125 BTC.
De volgende halving wordt verwacht in 2028. Dan gaat de block reward van 3,125 naar 1,5625 BTC.
Volgens deze opzet wordt de laatste Bitcoin rond 2140 gemined.
Je kunt de halving vergelijken met een fabriek die elke paar jaar precies de helft minder nieuwe producten maakt. Er komen nog wel producten bij, maar steeds langzamer.
Waarom blijft een blok gemiddeld 10 minuten duren?
Als meer miners meedoen, komt er meer rekenkracht op het netwerk. Zonder aanpassing zouden blokken dan sneller worden gevonden. Als er juist minder miners zijn, zou het langer duren.
Daarom heeft Bitcoin een moeilijkheidsgraad.
Die moeilijkheidsgraad is een maat voor hoe complex de puzzel is. Elke 2016 blokken, ongeveer eens per twee weken, wordt die aangepast. Het doel is om de gemiddelde bloktijd rond de 10 minuten te houden.
Meer miners betekent dat de moeilijkheidsgraad stijgt. Minder miners betekent dat die daalt.
Dat kun je vergelijken met een quiz. Als deelnemers de vragen te snel beantwoorden, maakt de organisator de volgende ronde moeilijker. Als het juist te langzaam gaat, worden de vragen makkelijker. Zo blijft het tempo ongeveer gelijk.
Welke hardware gebruiken miners?
In de beginperiode werd er gemined met CPU’s. Daarna kwamen GPU’s in beeld. Tegenwoordig gebeurt Bitcoin mining vooral met gespecialiseerde ASIC-miners.
ASIC-miners zijn apparaten die zijn gemaakt voor dit specifieke soort rekenwerk. Voor mining zijn veel rekenkracht en hoge efficiëntie nodig.
Bekende fabrikanten van deze machines zijn Bitmain, met de Antminer, MicroBT, met de Whatsminer, en Canaan, met de AvalonMiner.
Dat laat ook zien hoe mining is veranderd. Waar het vroeger met algemenere hardware kon, gebeurt het nu vooral met gespecialiseerde apparatuur.
Wat is een mining pool?
Niet elke miner vindt regelmatig zelf een blok. Daarom sluiten veel miners zich aan bij een mining pool.
Een mining pool is een groep miners die hun rekenkracht bundelt. Het doel is om vaker blokken te vinden. Als de pool een blok vindt, wordt de beloning verdeeld onder de deelnemers, naar verhouding van hun bijdrage.
Het voordeel daarvan is dat uitbetalingen kleiner zijn, maar wel voorspelbaarder.
Stel dat je in je eentje meedoet aan een loterij, dan win je misschien zelden iets. Als je samen met een groep speelt en de prijs verdeelt, is je deel kleiner, maar krijg je vaker iets. Zo werkt een mining pool ongeveer ook.
Voorbeelden van mining pools zijn Foundry USA, AntPool, ViaBTC en F2Pool.
Waarom is er zoveel discussie over energieverbruik?
Bitcoin mining verbruikt veel energie. Wereldwijd gaat het om ongeveer 0,5% van het totale elektriciteitsverbruik. Dat wordt in analyses vaak vergeleken met het verbruik van middelgrote landen.
Daar hoort ook CO2-uitstoot bij.
Tegelijk groeit volgens sommige schattingen het aandeel hernieuwbare energie binnen mining. Hoe hoog dat aandeel precies is, verschilt per bron en meetmethode.
Dat betekent niet dat de discussie weg is. Het laat wel zien waarom energieverbruik een vast onderdeel is van elke uitleg over bitcoin mining. Je kunt mining niet goed begrijpen zonder ook dit deel mee te nemen.
Wat betekent dit praktisch voor beginners?
Als je voor het eerst over mining leest, is het makkelijk om te denken dat het alleen gaat om “computers die Bitcoin maken”. Maar mining doet meer dan dat.
Het zorgt voor nieuwe Bitcoin, verwerkt transacties en houdt het netwerk draaiend via Proof-of-Work. Miners verzamelen transacties uit de mempool, bundelen die in een blok en proberen als eerste de juiste nonce voor een geldige hash te vinden. Daar krijgen ze een block reward en transactiekosten voor terug.
Voor beginners is het vooral belangrijk om drie dingen te onthouden. Mining is een proces zonder centrale autoriteit. De beloning wordt periodiek gehalveerd via de halving. En de puzzel wordt automatisch moeilijker of makkelijker gemaakt om gemiddeld elke 10 minuten een nieuw blok te houden.
FAQ
Wat is mining bij Bitcoin?
Mining is het proces waarmee nieuwe Bitcoin ontstaan en transacties op het netwerk worden gevalideerd. Dat gebeurt via Proof-of-Work, zonder centrale autoriteit.
Hoe vaak wordt er een nieuw Bitcoin-blok gevonden?
Gemiddeld wordt er elke 10 minuten een nieuw blok toegevoegd aan de blockchain.
Wat verdienen miners?
Miners krijgen twee soorten beloningen: de block reward en de transactiekosten. In mei 2026 is de block reward 3.125 BTC per blok.
Wat doet de halving?
De halving halveert de block reward elke 210.000 blokken, ongeveer eens per vier jaar. Dat is bedoeld om schaarste te behouden en inflatie tegen te gaan.
Waarom gebruiken miners vaak een mining pool?
In een mining pool bundelen miners hun rekenkracht. Daardoor vinden ze vaker blokken en krijgen ze kleinere, maar voorspelbaardere uitbetalingen.
Gebruikt Bitcoin mining veel energie?
Ja. Bitcoin mining verbruikt wereldwijd een merkbaar deel van het totale elektriciteitsverbruik. De CO2-uitstoot is een belangrijk discussiepunt, terwijl het aandeel hernieuwbare energie per bron verschilt.
